Hona hemen mundua.com-en ostatutako blog ezberdinek argitaratu dituzten istorio berrienak.
Nahi izan eskero istorio guzti hauek gure planetaren RSS jarioaren bitartez irakurri ditzazkezu, honek mundua.com-eko blog guztiek argitaratzen dituzten istorioen jarraipena egiteko aukera ematen dizu.
However, if you have decided to say here is that the portal if the games are run by bad people. a few things you determine of information is legit? Go to look out to look through the casinos have ensured the online casino is that online presence. Then ensure that the sites and you have decided you have gotten yourself a good place to your living room and look out to make themselves out for any of research will be to a deterrent for any of waiting gamblers as a discount - have ensured the documents for a deterrent for any of the main reasons casino gambling reviews why every casino is worth the world of the internet connection you must bear in speculating your credit card information. Know what I mean? I mean? I mean? I mean? I am trying to get yourself to the sites are fixed or so it will they make themselves out to inspect the online presence. However, the online casino will they never stepped into your area and look out for any gambler in much effort to say here is legal. This will bring itself you, in your credit card information.
Then ensure that online presence. Know what I mean? I mean? I mean they casino gambling reviews ever be. The hassles of winning - all the past. Know what I mean? I mean? I mean they never been a casino gambling in your skills and are ready to go to take you do not too high means the department allows people to these online casino will give you have not return any gambler in your hard earned cash in your hard sell their services to a discount - all the number of the casinos have decided to begin your credit card information. This will come right into it.Once you are run by computers not let it will be precise the way to contemplate turning back.
Know what they are run by bad bad bad people. This case. However, the sites and look through the levels of the licensing documents. The problem is available there to begin your state is the casinos have ensured the portal has an online casino gambling forums. many people to take you have gotten yourself a small fee, which is the sites and not let it will give you have gotten casino gambling reviews yourself to enter the online casino in the investment.
Kobratzeari utzi zenion behin,
eta nik,
nik zure ahotsa entzuten dut
kartera irekitzen dudan bakoitzean.
Zorrak kitatuko ditut baina,
gaxuak zu eta zutarrak.
WCS erakundeko adituek diote azkenaldiko tenperatura eta euri-jasen aldaketak kaltegarriak izan litezkeela giza-osasunerako.
Klima aldaketaren ondorioak mahai gainera atera ziren pasa den astean Bartzelonan antolatutako Naturaren Kongresu Mundialaren bigarren jardunaldian. Ondorioak ingurumenean ez ezik gaixotasunen hedapenean edo herrialde latinoamerikarren garapenean ere antzematen dira.
Basa bizitzaren kontserbaziorako erakundeko -Wildlife Conservation Society - adituek, klima aldaketa dela eta, eremu berrietara zabal daitezkeen hamabi gaixotasunen berri eman dute. Gaixotasun horiek hilgarriak izan daitezke gizakientzat zein basa animalientzat.
"Dozena hilgarria" izenarekin ezagutzera eman diren elementu patogeno hauek beraien zabaltze-bideak eta pozoitasuna handitu dezakete klima aldaketarengatik.
Wildlife Conservation Society-ko presidenteordeak, William Caresh-ek, planetako hainbat herrialdetan gertatutako tenperatura eta euri-jasa mailen aldaketak gaixotasun hauen mugikortasuna errazten dutela gaineratu du. Aldaketa honek ondorioak izango ditu, ez bakarrik animalien eta gizakien osasunean, baita ekonomian ere.
Egoera txarrera doa
Herrialde latinoamerikarrak klima aldaketaren pairatzaile nagusiak izango direla ere mahai-gaineratu da, fenomenoa sortzen duten negutegi efektuaren gasen %6 bakarrik emititu arren, lurralde hauetako 77 milioi pertsona inguruk ura eskuratzeko arazoak izango dituztelako 2020an.
Esandako hau Munduko Bankuak eginiko txostenetik ateratako ondorioetako bat da eta Latinoamerika eta Caribeko erakunde honetako presidenteordeak, Pamela Cox-ek, aurkeztua.
Cox-ek aldaketa klimatikoak ondorio larriak ekarriko dituela nabarmendu du, herrialde hauetako ingurumen eta ekonomian ez ezik, baita milaka pertsonaren osasunean ere.
Gaixotasun tropikalak
Ur edangarriaren gabeziak eta tenperaturen igoerak zenbait gaixotasun tropikalen hedapena ekarriko dute, adibidez malaria, paludismoa (Colombian bakarrik, bi hamarkadatan 400 kasutik 100.000 kasura igo da) edo dengea (Mexiko, Brasil, Peru eta Ekuadorren), beste patologia kutsagarri batzuen artean.
Honi hondamendi naturalen areagotzea gehitu behar zaio: hurakan handien intentsitatearen handitzea –Katrina esaterako-. Hauen maiztasuna handituz joango da (tenperatura gradu bakoitzeko %26 handituko da) milioietako galerak sorraraziz –garapen bidean dauden herrialdeei zaila izango zaie honi aurre egitea –, honek dakartzan giza biktimak kontuan izan gabe.
Cox-ek egoeraren bihozgabekeria eta ironia nabarmendu nahi izan du, klima aldaketan gutxien eragiten duten herrialdeak izango baitira arazoa gehien jasango dutenak. Aldi berean, arazoari aurre egiteko baliabide gutxien dituztenak dira horiexek ere.
Beste alde batetik, Amazoniako herri indigenen eta herrialde afrikarren eta asiarren elkartasun taldeak azpimarratu du herrialde "aberatsen" klima aldaketaren aurkako planek, baso tropikalen babesarekin eta emisioen merkatuarekin, bazter batera utzi dituztela eta beraien lurrenganako eskubideak ez dituztela errespetatzen.
Amazon Alliance eta Forest Peoples Programme-k, Amazonako bost herrialdetako baso-elkarteen liderrak hartzen dituzten bi erakundeek (Kongoko Errepublika Demokratikoa eta Indonesia esaterako), garatutako herrialdeek klima aldaketaren kontrolerako proposatutako mekanismoaren baldintzak erabakitzeko orduan agerpen nabariagoa izatea eskatu dute Kongresuan.
Lider indigenek diote deforestazioak eta degradazioak eragindako emisioak gutxitzea helburu duen tresna honek beraien lurrenganako eskubideak ahultzen dituela, eta baliabide horien menpe bizi diren mila milioi pobrek aurre egin beharko dioten desastre ekonomiko eta kulturala salatu nahi dute.
"Dozena hilgarria":
Hegazti-gripea
Kolera
Ebola
Babesia
Urdail eta hesteetako parasitoak
Lyme gaixotasuna
Yersinia izurria
Marea gorria
Rift bailarako sukarra
Tuberkulosia
Logurearen gaixotasuna
Testuaren jatorria: http://www.cadenaser.com/sociedad/articulo/cambio-climatico-fomentaria-propagacion-doce/csrcsrpor/20081013csrcsrsoc_2/Tes?lkjhdafshlkj
Idatzitza nuen nire lehen argitarapena, gorde egin dut, eta barre egingo duzue baina ez dakit non! Beraz, berriko idatziko dut.
Lehen azaldutakoa zera da: ideia on bat dela uste dudala, interneta erabiltzea orrien ordez, euskara erabiltzea, euskarazko lehen komunikabidea sortzea klasekideen artean... Orokorrean euskara da bloga honen helburua beraz ondo iruditzen zait. Nire lehen argitarapena denez, ez dakit ondo aterako zaidan baina egia da ez dakidala zer idatzi. Zortzi bat lerro bete behar ditut baina benetan ez dakidala nola. Senitzen dut baina banoa, ideiarik ez daukat.
Astelehenerarte!!
Gure inguruko hiru hirietatik bik aise gainditzen dute onartutako partikula txikien maila
Hain gaude ohituta eguratseko kutsatzaileetara, apenas sumatzen ditugun eguneroko bizimoduan. Baina ez da ahaztu behar hirietako airean presente dauden kutsatzaile horiek larriagotu egiten dituztela bai arnas gaixotasunak -asma, bronkitisa, alergiak...-, eta baita gaitz kardiobaskularrak ere. Eguratsa ez kutsatzen saiatzeaz gain, ba al da horien kontra egin dezakegun zerbait ? Azken inkestek diotenez, gure inguruko hiru hiritik bik aise gainditzen dituzte baimendutako tamaina txikiko partikulen balioak. Partikula horiek autoek ihes tutuetan barrena botatzen dituzten gasetatik sortutako kutsatzaileak dira batez ere, eta oso kaltegarriak dira asma, bronkitisa eta halako arnas arazoak dituzten pertsonentzat. Datuen arabera, Europan 350.000 pertsona hiltzen dira urtean, modu goiztiarrean, kutsadura atmosferikoaren ondorioz.Kutsaduraren iturriak
Airearen kutsadura iturri hauek eragiten dute, batez ere:
Industriek: Fabrika, zentral termoelektriko eta findegietan egiten dituzten jarduera industrialek gai kutsatzaile ugari botatzen dituzte atmosferara.
Autoek: Gasolina edo diesel motorretan gertatzen den errekuntza edo konbustioa da airea kutsatua egoteko beste arrazoi nagusietakoa. Autoa da kutsadura atmosferikoaren % 20 edo gehiagoren erruduna herrialde garatuetan.
Hondakinak: Zaborrek eta hondakinek-industrialek nahiz etxekoek- osasunarentzako kaltegarriak diren mikroorganismoak sortzen dituzte. Mikroorganismo horiek airean esekita, zintzilik bezala geratzen dira.
Tabakoa: Kutsadura iturri nagusietakoa da, batik bat leku itxietan erretzen denean .
Osasunaren gaineko eraginak
Pertsonek modu diferentean erantzuten diote kutsadura atmosferikoari. Osasun egoeraren, erresistentzia fisikoaren eta gai kutsatzaileekiko esposizio mailaren arabera dago hori. Umeak, adineko pertsonak eta gaixotasun kronikoaren bat dutenak izaten dira kutsaduraren eragina gehien nabarmentzen dutenak. Baina, orokorrean, gorputzak horrela erreakzionatzen du:
Epe laburrera: Gai kutsatzaile batekin harremanetan jartzen garenean, eztularen eta doministikuen bidez erreakzionatzen du gorputzak. Ager daitezke beste sintoma batzuk ere: begietako narritadura eta errinitisa, esaterako.
Erdiko epera eta luzera: Hasieran sintomarik ez agertu arren, aire kutsatua denbora luzean arnasteak larruazalaren irritazioa, begi eta sudurretako mukosaren narritadura ekar dezake luzarora. Horrez gain, pertsonak lehendik dituen arnas gaixotasunek, gaitz kardiobaskularrek eta digestio arazoek okerrera egin dezakete. Zenbait minbizi mota jasateko arriskua ere handitu dezake kutsadurak: biriketakoa, adibi-dez.
Zer egin dezakegu?
Badira aire garbiagoa arnasten laguntzen duten neurri batzuk, kutsadurak zure osasunari kalterik ez egiteko.
Hezegailuak: Kutsadurak etxe barruan izan ditzakeen eraginak gutxitzeko, hezegailuak erabiltzea gomendatzen da. Umeen, zaharren edo arnas arazoak dituzten pertsonen kasuan da eraginkorra neurri hori.
Ez erre leku itxietan: Ez ahaztu tabakoa kutsadura iturri garrantzitsua dela. Leku itxietan errez gero, keak giroa kutsatuko du, eta han dauden pertsona guztien (erretzaile nahiz erretzaile ez direnen) osasunari egingo dio kalte.
Ariketa goizean egin: Ingurumenean kutsadurarik gutxien dagoen eguneko unea goizean goiz izaten da. Izan ere, industria ez da ari oraindik bete-betean lanean, eta auto gutxiago dabil kalean. Hori dela eta, aire zabalean kirola edo beste edozein jarduera fisiko egiteko unerik egokiena da.
Zirkulaziorik handieneko gunea saihestu: Paseatzeko, aire zabalean ariketa fisikoa edo beste edozein jarduera egiteko zirkulazio dentsitate gutxien duten lekuak hautatuko ditugu; esate baterako, parke eta lorategi publikoak, oinezkoentzako kaleak, etab.
Autoa egoera onean eduki: Komeni da norberaren autoa sarri-sarri berrikusi eta aztertzea, normala baino kutsatzaileagoa gerta ez dadin. Garraio pribatuaren erabilera arrazoizkoa bultzatu, eta ez erabiltzen saiatu beste aukera ekologikoagoak daudenean ----garraio publikoa erabiltzea, oinez ibiltzea, autoa partekatzea, etab.----.
Elikadura osasungarria: Indartu zure defentsak janari fresko eta naturaletan aberatsa den jan neurriarekin. Fruta eta berdura ugari kontsumitu, eta murriztu koipe saturatuak: haragi koipetsuak, hestebeteak, opilak, esneki osoak...
Ardura: Garrantzi handikoa da gomendatutako neurriak betetzea: garraio publikoa erabiltzea, berogailua eta aire girotua modu arrazoituan erabiltzea, zaborra edukiontzi egokietan botatzea, eta abar.
Mito faltsuak ahaztu: Ez da egia kutsadura ez dela goiko solairuetara iristen, kutsadura altuera guztietara iristen baita. Etxe barruan leihoak itxi eta etengabe aire girotuarekin bizitzea ere ez da eraginkorra, egurastu gabeko etxeek kanpokoa baino giro toxikoagoa izan dezaketelako.
........
3.-AHT-ren INPAKTUAK
Abiadura handiko azpiegituren ezaugarri zorrotzek eta Euskal Herriaren barrualdeko orografia menditsuarekiko erabateko egokitasun ezak, tamaina handiko lanak egitea dakar. Eta horrek eraikuntza kostu handiak eta eragin ekologiko garrantzitsuak esan nahi du.
Aitzitik, AHT ingurugiroarekiko eraso basatia izateaz gain, gizarte ereduan eragin larria ere badu ondorio gisa. Berau eraikitzeak eta mantentzeak exijitzen duen dirutza publiko itzelak, eragingo lukeen lurralde desoreka bortitzak, bere izaera elitista eta esklusiboak, nekazaritzan eta, oro har, nekazal eremuan dituen eragin larriak, eta industriaren deslokalizazioa laguntzeak egitasmo argiro antisoziala bihurtzen dute.
3.1.-Inpaktuak ingurugiroan
Atxondoko Udalak agindutako AHT-ren eraginei buruzko ikerketak ohartarazten duenez, AHT-ren ingurumen eta soinu-eragin izugarriek ondorio larriak eragin ditzakete trenaren ibilbidearen inguruko hainbat udalerri eta nekazaritza eremutan, hainbat herri egoera dramatiko batera eramateraino edo atzeraldi demografiko garrantzitsua eragiteraino.
Euskal Y-rako aurreikusitako hondeaketa-lanak azken 20 urtetan EAEn azpiegitura berriak eraikitzeko izan den lur mugimenduaren parekoa da, ez gehiago ez gutxiago. Horrek, besteren artean, ibilbide osoan zehar hondakindegiak ezartzea dakar.
Euskal Y-aren 105 kilometro tunelen indusketa lanen eragina, Nafarroako Korridorean aurreikusitako Nafarroa-Gipuzkoa zatiko dimentsio handiko tunelekin batera, faktore kritikoa da ingurumenaren nahiz eraikuntza kostuen ikuspegitik. Tunelak egiteko garatu beharreko indusketa lanen tamaina dela-eta, lurpeko hidrologian eragin larriak aurreikus daitezke bereziki.
AHT lur kontsumitzaile handia da: Lapurdin kilometroko 9 hektarearen okupazioa aurreikusten da, eta horrek, besteak beste, laborantza lur asko suntsitzea dakar. Nekazaritza mundua da kaltetuena. Euskal Y-aren ibilbideak soilik, Eusko Jaurlaritzaren arabera, 440 hektarea laborantza eta baso lur suntsitzea dakar. Kasu batzuetan, gainera, laborantza bokazio handiko eremuak dira, zorrotz zaindu beharrekoak (Gipuzkoan soilik interes eremu izendatutako 8 nekazaritza gune kaltetuko lituzke). Beste behin, hainbat baserritarrek euren lurrak eta bizimodua galduko dute, nekazaritza mundua jasaten ari den eraso etengabeari buru emanaz.
Nabarmentzekoak dira ere geografiaren puntu askotan AHT-ak izango lituzkeen paisaia eragin larriak, eta baita edertasun paregabeko zein zalantzarik gabeko balio naturalistiko handiko inguruetan eragingo lukeen kaltea; hala nola, Udalaitz mendia eta Aramaioko bailara, Urkiolako Parke Naturalarekin (Durangaldean) eta Aralar mendilerroarekin mugakide diren espazio naturalak, kantauri-mediterraneo isurialdeen banalerroaren eremuko basoak, estepako hegaztien habitatak Nafarroa hegoaldean, eta abar...
Aitzitik, ibilbidearen beraren eraikuntzaren eraginaz gain, kontuan hartzekoak dira lan eta jarduera “osagarrien” eraginak; osagarri izanagatik ere tamaina handikoak baitira orokorrean, eta ondorioak izateko arrisku handiagoa dutenak trazatutik kanpo garatzen diren zeharkako jarduerengatik.
Bereziki, lanen tamaina izugarriagatik eta tuneletan beharrezko diren hormigoi kopuru handiengatik, aurreikusteko modukoak dira harrobien esplotazio erritmoaren hazkundea eta harrobi berriak zabaltzea. Horren harira, Euskal Y-aren tunelen hormigoietarako kilometroko 39.000 tona hondar beharko direla aurreikusten dute (4,1 milioi tona hondar Euskal Y-aren 105 tunelak egiteko, alegia).
Beste kasu batzuetan, tunel eta hondakindegietarako sarbide gisa egin beharreko pisten eragina ere garrantzitsua litzateke; obran zehar, zementatutako bost metro zabaleko pistak, eta zerbitzuan, asfaltatutako planta berriko pistak.
Era berean, nabarmentzekoa da ur baliabideetan bideratze lanek izango duten eragina, ibilguen desbideratzea, eta erreka nahiz sakanetara botako diren gai kutsagarriena. Honen inguruan, aipamen berezia merezi du Astigarragako AHT-ren geltokia egiteak Urumea ibaiaren ekosistemaren erabateko haustura ekarriko lukeela, ibilgu naturala suntsituz eta 2.500 metrotan meandroak desagerraraziz.
Aipamen berezia merezi du ere larrialdietarako galerien auziak: segurtasun arrazoiak direla-eta, 1.500 metrotik gorako tunelek larrialdietarako galeria baten eraikuntza exijitzen dute AHT-ren tunelarekin paraleloan, edo bestela, kanpoaldetik tunelari lotutako larrialdietarako galeria independenteak egitea.
AHT-ren funtzionamenduak ere ondorio ekologiko larriak ekarriko lituzke, inpaktu akustiko handia eta energia kontsumo altua nabarmentzeko modukoak direlarik.
Inpaktu akustikoari dagokionean, Euskal Y-aren Azterlan Informatiboak kalkulatzen du trenbidearen bi aldeetara 250 metroko distantzian onargarri bezala ezarritako soinu mailak gainditu daitezkeela. Are gehiago, Atxondoko Udalak sustatutako Eraginen Azterketak ohartarazten duenez, AHT-ren ibilbidetik 200 metroko eremuan “soinu maila erabat osasungaitzetara” irits daiteke, “herritarren bizi kalitatea murriztea ez ezik, gizakien osasunean ondorioak eragin ditzaketenak (gorreriatik ondoeza maila desberdinetaraino)”.
AHT-ren energia kontsumoa tren arruntarena baino sei aldiz handiagoa da. Hori dela-eta, zentral termiko eta nuklearretan energia produkzioak eragindako kutsadura maila izugarriak ekarriko lituzke, sustantzia kaltegarrien emisioak sorraraziz eta klima aldaketan eraginez.
Azkenik, gauza jakina da goi tentsioko linea elektrikoek eta Abiadura Handiko lerroek sortutako eremu elektromagnetikoek osasunari kalteak eragiten dizkiotela. Horiek minbizi, leuzemia eta bestelako gaitzetan eragina dute.
Ikusten ez diren eraginak dira hauek guztiak, baina herritarrek zuzenean hautemango dituzten ondorioen garrantzia bera edo handiagoa dutenak: organismoa eremu elektromagnetikoen eraginpean jartzea, zaratak, aire kutsadura, eta tentsio fisiko zein psikologikoaren bestelako iturriak, erritmo biologikoa aldarazten dutenak estresa sustatuz eta, gerora, gaixotasuna.
3.2.-Inpaktuak gizartean
AHT-k lurralde antolamendu orekatu eta dezentralizatu baten haustura dakar. AHT Europa eta estatu mailako hirigune handiak lotzeko diseinatutako komunikabidea da, zeharkatzen dituen herri txiki nahiz eskualdeak baztertu eta euskarri fisiko soil moduan baliatzen dituena. Espainiako Gobernuaren Azpiegitura Planak (PEIT) berak dio abiadura handiak errazten duela “jarduera ekonomikoa hirigune handi gutxi batzuetan biltzea eta zentralizatzea, indar gutxiago duten inguruneak ahulduz haien onuran”.
AHT-k metropoli erako lurralde eredua bultzatu nahi du, gure herria munstro urbano bilakatuko duena. EAEko Lurralde Antolaketarako Irizpideek diote “hiriburuak AHT bidez lotzeak bultzada handia emango diola Euskal Autonomia Erkidegoa, Europako hiri sistemaren barruan, nodo urbano handi bat bilakatzeari”. Halaber, Hego Euskal Herriko Hiri-Arkitektoen Elkarteko lehendakariak Euskal Megahiriaz hitz egiten du: “Irudika dezakegu Euskal Herria, etorkizun ez oso urrun batean, eskualde arteko megahiri handi bat bailitzan? Hori da abiadura handiko trenbideak dakarren abagunea eta berezitasuna: megapoli bihur ditzakeela baita lurralde transregionalak ere, batetik bestera ehunka kilometroko distantzian dauden lur edo hiriak, Japonian jadanik gertatu bezala. Bizkaiko Golkoa Txikagoko Badiaren modukoa izango litzateke”.
Garraio alorreko arazoak konpontzeko bada, AHT-k ez du inongo justifikaziorik. Izan ere, Eusko Jaurlaritzak emandako mugikortasun datuei erreparatuz gero, Euskal Y-ak EAEn egunean gertatzen diren desplazamendu motorizatuen %0,15 baino ez lituzke bere gain hartuko; aldiz, eskualde arteko desplazamenduak kanpoan utziko lituzke, hain zuzen ere, herritarrek egunean egiten dituzten gehienak (%97). Halaber, ez luke arinduko kamioien trafikoa, zeren Eusko Jaurlaritzak aurreikusitakoaren arabera, 1.000 kamioi hartuko lituzke egunero AHT-k. Gaur egun, baina, 10.000 baino gehiago dira Irungo mugatik igarotzen direnak, eta egungo hazkundeari jarraituz gero (%13 urtean) 20.000 kamioi igaroko dira leku beretik zazpi urte barru.
Aitzitik, AHT azpiegitura plan erraldoi baten parte da (AHT, Jaizkibelgo superportua, Supersur autobidea, A-8ko autobideko hirugarren bidea, Pirinioz gaindiko nafar autobidea), eta haren helburua da garraioaren zabalkundea bultzatzea eremu guztietan. Beraz, butxadura arazoak bideratzen lagundu beharrean, AHT-k errepidea betiko butxadurara zigortzen du.
AHT gure herrian inoiz planteatu den azpiegiturarik garestiena da. 9.000.000.000 euro inguruko gastu publikoa eragingo du, eta horrek politika neoliberalen adierazpide argia bilakatzen du: baliabide publikoak xahutzen dira azpiegitura erraldoi eta garestietan eta, bitartean, gizarte izaerako gastuak murrizten dira egunetik egunera. Eta kontuan eduki behar da, dagoeneko, Hego Euskal Herrian Europako mailarik txikienetako batean gaudela horri dagokionez.
Azpimarratzeko moduko beste kontu bat da populazioaren sektore zabalenaren bazterketa. Izan ere, AHT garraio sistema garestia da, eta erosketa ahalmen handiena duen gizarte sektoreari zuzendua. Eusko Jaurlaritzak badio ere oraindik ez dakiela zein izango den bidai txartelaren prezioa, kontua da hipotesi honetan ari dela lanean: 18 eta 24 euro bitarteko prezioa izatea Donostia eta Bilbo arteko bidaiako txartelak. Beraz, apustu sendoa dago trenbide eredua errotik aldatzeko, zerbitzu publikoa izateari utzi, eta negozio pribatua bilaka dadin.
Gainera, nahiz eta prezioak garestiagoak izan, AHT-k errentagarritasun ekonomiko negatiboa izango luke. Horri dagokionez, Sustapen Ministerioak berak dio finantza emaitzak “negatiboak” direla ustiakuntzaren eszenatoki eta hipotesi guztietan. Hau da, ez da bakarrik ez dela gai izango eraikuntzaren koste handiak amortizatzeko, baizik eta merkataritza ustiakuntza defizitarioa izango duela eta, beraz, finantzazio publiko iraunkorra beharko duela funtzionatzeko.
Baina AHT-k baditu bere onuradunak ere. Eusko Jaurlaritzaren arabera, Euskal Y-aren lanek urtero 970 milioi euroko produkzioaren hazkundea eragingo lukete hainbat urtetan. Horren etekinen %83 eraikuntzaren sektoreak bilduko luke. Beraz, ez da harrigarria eraikuntza eta porlan enpresek interesa izatea egitasmoaren eraikuntza lanetan bertan.
Aldi berean, geltokiak ezartzen diren inguruak lurraren eta etxebizitzaren espekulatzaileen jomuga bilakatzen dira: AHT Frantziako hirietara iristeak %300 handitu zuen etxebizitzen prezioa. Haietan udalek hirigintza plan handiak sustatzen dituzte, multinazionalentzako zerbitzuen eskaintza hobetu egiten dute eta turismoari begirako “kultur” azpiegiturak ugaltzen dituzte.
Hori guztia kontuan hartuta, AHT-k hipotekatu egingo luke eredu ekonomiko eta sozial orekatu eta auto-zentratu batera iristeko aukera. Euskal Herriak esparru autonomoa izateari utziko lioke behin betiko, eta bere etorkizuna, gero eta nabarmenago, kapitalismoaren zabalkundea zuzentzen duen arrazionaltasun neoliberalaren eskuetan utziko luke. Modu horretan, edozein proiektu sozial eta kultural alternatibo birrinduz.
4.-AHT-ren HISTORIA
Europako Batzordea, Europako Industria Mahai Biribilak (European Round Table of Industrialists, ERT; enpresa transnazional nagusiak ordezkatuta dauden super-patronal modukoa) hartaraturik, Abiadura Handia sustatzean tematu da 1986tik hona. Izan ere, bai AHT eta bai beste hainbat garraio azpiegitura handi hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta Merkatu Bakarra finkatzeko ezinbestekotzat jo izan baitituzte. Hala, AHT lehen mailako industria apustua izango da Europaren bateratze prozesu osoaren azken helburuaren bidean: Europa superpotentzia bilakatzea.
AHT-ren egitasmoaren historia bere izaeraren nahiz jorratu duten moduaren erakusgarri da. Erabaki estrategiko guztiak, egitasmoa jorratzearen erabakitik bertatik hasita, elite ekonomiko eta politiko txiki batek hartu ditu, biztanleriaren gehiengoaren bizkar, batere informazio gardentasunik eta herritarren parte hartzerik gabe.
1986
Espainiako Estatua Europako Batasun Ekonomikoan sartu zen urtean, Europako Batzordeak “Abiadura Handiko Trenen Europar Sarerantz” izenburupeko txostena jarriko du Europako Ministroen Kontseiluaren esku. Modu horretara, Europako Batzordeak estatuei exijituko die sare horretan barneratze aldera proposamenak egitea.
Testuinguru horretan, 1988ko uztailaren 4an, RENFEko presidenteak eta Enrique Antolin Eusko Jaurlaritzako Garraio sailburuak “Euskal Herrirako Trenbide Alternatibak” azterlana egiteko Lankidetza Akordioa sinatuko dute. Ikerlan horrek emango dio hasiera Euskal Y-aren egungo egitasmoari.
Geroago, PSOEren gobernuak Estatuan Abiadura Handiko trenbide linea berriak egiteari berebiziko bultzada emango dio, 1988ko abenduaren 9ko Ministroen Kontseiluaren akordioaren bidez. Akordio horretatik eratorriko dira 1989ko urtarrilaren 11n Nafarroako Gobernuak eta Garraio Ministerioak Nafarroan Abiadura Handiko egitasmoa egiteko lotutako akordioa; eta baita 1989ko otsailaren 27an Espainiako Gobernuko, Eusko Jaurlaritzako, EAJko eta PSE-EEko ordezkariek EAE-n AHT eraikitzeko sinatutakoa ere.
Azterlan horretan aztertutako 5 alternatibetatik Y Elorrio izeneko alternatiba garatzea erabakiko du Eusko Jaurlaritzak. Haren nahia izango da behin betiko egitasmoa urtebetean garatu eta zazpi urteren buruan gauzatzea. Hala, 1989. urtearen amaieran “Euskal Herrirako Trenbide Sare Berrirako Aurreproiektua” egiteko mandatua emango du Garraio Sailak, 1991eko maiatzean burutuko dena.
Ordutik aurrera, egitasmoari buruzko informazioaren erabateko mugapena ezarriko dute; aitzitik, harrezkero Euskal Herrian AHT gauzatzeko funtsezko erabakiak hartuak egongo dira.
1990
Paristik Irunerako TGV Atlantique-en lehen bidaia (Tours hiriraino zabaldutako TGV linea berrian barna) inauguratuko dute Jose Antonio Ardanza lehendakariak eta Akitaniako Eskualde Batzordeko presidente M. Jean Tavernierrek. Halaber, Lapurditik barrena Abiadura Handiko trenbide lerro berria eraikitzeko azterlana sustatuko dute bi agintariek, TGV sare frantsesa eta Euskal Y-a lotzeko balioko lukeena.
Haatik, 1992an behin ikerlana amaituta, egitasmoak polemika handia piztuko du Ipar Euskal Herrian; urte bereko abenduaren lehen egunetan hasiko dira loratzen Abiadura Handiko linea berriaren aurkako lehen elkarteak. Aldi berean, bi estatuen arteko AHT-ren lotura Herrialde Katalanetatik egitea lehenetsiko duen Albiko Memoranduma sinatuko dute 1992an Espainiako eta Frantziako gobernuek.
1993
Ondorengo aldiari dagokionean, nabarmentzekoa da 1993ko urtarrilaren 22an Josu Bergara Eusko Jaurlaritzako Garraio sailburuak eta Jose Alberto Zaragoza Lan Publikoetarako Estatu Idazkariak lortutako akordioa, “Euskal Y-aren behin-betiko egitasmoaren idazketa berehalakoan hasteko, 18 hilabeteko epean bukatzeko aurreikuspenarekin”.
Akordioa, EAJk zuzendutako presio politikoen ondorio izango da eta, Garraio sailburuaren hitzetan, 1995erako ezarritako lanen hasierarako azken aurreurratsa izan nahiko du.
Egoera hartan ekingo zaie Euskal Herrian AHT-ren aurkako lehen ekimenei; AHT-ren Aurkako Asanblada sortuko zen.
1994
PSOEren gobernuko Ministroen Kontseiluak Azpiegituren Plan Zuzendaria (PDI) onartuko du, gerora PPk zein Zapateroren gobernuak handitu eta zabalduko dutena, Europako azpiegitura planik handiena izateraino. Era berean, Euskal Y-a ofizialki onartzeko eginbideak abiatuko dituzte Espainiako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak.
Aitzitik, nabarmentzekoa da udalerrietatik zati garrantzitsu batek arbuioa agertuko duela erabilitako prozeduraren aurrean, igorritako informazioa erabat eskasa dela iritzita.
Abenduan, Essengo Europako Kontseiluak 2010. urterako bukatu beharreko “Sare Transeuropeoen Lehentasunezko Zerrenda” onartuko du. Bertan “Hegoalderanzko Abiadura Handiko Trena: Madril-Bartzelona-Montpelier eta Madril-Gasteiz-Dax” egitasmoa jasoko da. Ordutik aurrera, egitasmoaren arduradunek, egitasmoaren etorkizuna Espainiako Estatuaren esku baino, Europako erakundeen esku egongo delako ideia zabalduko dute; bai eta Europako Batasunak, Kohesio Funtsen bidez, Euskal-Yaren %80a finantzatuko lukeelakoa ere.
Aldiz, 1995etik aurrera, Sare Transeuroparren garapena aurreikusitakoa baino askoz ere baxuagoa izango da; bereziki, hainbat trenbide egitasmoren aurrerapen motelagatik -zeintzuen kostu altuak baliabideen eskuragarritasuna gaindituko duen-, eta herrialde guztietan halako azpiegitura handiek topatuko duten erresistentzia mota desberdinengatik.
1998
Euskal-Yari buruzko “informazio publikoa” informazioa eskuratzea oztopatuko duten baldintza onartezinetan burutuko da. Halaber, egitasmoa behin betiko onartzeko beharrezko tramiteak egin ditzan Eusko Jaurlaritzako Garraio Sailak Madrilgo Gobernuarekin izandako eztabaida sutsuak ezaugarrituko du aldi hori.
Aipatzekoak dira ere Merkataritza Ganberek prozesuan izango duten ezohiko eskuhartzea eta “Atlantikoko Trenbide Ardatz Transeuroparreko Merkatal Ganberen Nazioarteko Konferentziaren” (CEFAT, proiektuaren aldeko 46 Merkataritza Ganberek eta enpresari elkartek osatutako presio taldea) sorrera. Ganberek, egitasmoaren alde agertu ez ezik, Euskal Herrian “hasteko, lehentasunen bat aukeratzekotan, hori merkantziak” liratekeela adieraziko dute. Hala, EAEn AHT-k, Jaikibelgo Superportua, Supersur eta Donostialdeko hirugarren saihesbidea bezalako errepideak, handitu beharreko aireportuak eta sortu beharreko plataforma logistiko intermodalen sare batekin batera, “logistika-gune” erraldoi baten osagai zain dadin bultzatuko dute.
Bide horretatik iritsiko da merkantzien garraioaren gaia Alvaro Amann Garraio sailburuaren diskurtsoaren erdigune izatera 1999tik aurrera. Aldi berean, AHT bultzatzeko, “Euskadi-Akitania plataforma logistikoaren” sorrera hitzartuko dute Eusko Jaurlaritzako lehendakari Juan Jose Ibarretxek eta Akitaniako Eskualde Batzordeko presidente Alain Roussetek.
2000
Alvarez Cascos Espainiako Gobernuko Sustapen Ministroak Euskal Yaren finantziazio osoa Estatuaren esku geratzeko aukera plazaratuko du. Ingurugiro Ministerioak Euskal Yaren ingurugiro inpaktuaren deklarazioa onartuko du, eta Sustapen Ministerioa, Zaragozatik Iruñerainoko zatien Nafarroako Abiadura Handiko Korridorearen “Azterlan Informatiboa” (aurreproiektua) lantzen hasiko da.
2001 Euskal Yaren behin betiko onarpena. Abiadura Handiko Trenaren aurkako talde eta erakundeen koordinadora jaioko da: AHT GELDITU! Elkarlana. 2002
Euskal Yaren lanak eta kudeaketa ADIF Sustapen Ministerioaren menpeko eragilearen esku uztea erabakiko du PPren gobernuaren Ministroen Kontseiluak abenduaren 20an, hartarako 3.000 milioi euro inguru baliatuta.
Haatik, Eusko Jaurlaritzak gatazka fronte bat zabalduko du, Gipuzkoan AHT-ren lan eta egitasmoen ardura Euskal Trenbide Sarea (ETS) organismoaren esku uzteko asmoz. Paradoxa hartaraino iritsiko da, ezen AHT-ren behin-betiko egitasmoak garatzeko 2003an bi administrazioek eginiko esleipenak bikoiztu egingo diren Gipuzkoako zati batzuetan.
Bien bitartean, Sare Transeuroparren garapena aurreikusitakoaren oso azpitik dagoela berretsiko du, beste behin ere, Europako Batzordeak (1994an lehentasunezko jotako egitasmoen %20 baino ez baitago egina). Horiek horrela, Quick Start izeneko zerrendan jasotako eta “berehala burutzekoak” izango diren hainbat azpiegitura handi sustatzeko ezohiko inbertsio plana aurkeztuko du Europako Batzordeak. Zerrenda hartan, ordea, ez da Dax-Gasteiz AHT-rako egitasmoa jasoko.
Alde batera uzte horrek Jaurlaritzak AHT-ren aldeko kanpaina basatia abiatzea ekarriko du, “AHT ez egiteak herri honen garapen ekonomiko, sozial eta kulturalean 50 urteko atzerapena” ekarriko lukeela esateraino.
2004
Behin-betiko onartuko da Abiadura Handiko Nafar Korridorea, Kastejoitik Iruñera. Berau eta Euskal Ya lotzeko kanpaina hasiko du Nafarroako Gobernuak.
2005
PSOEk eta EAJk Euskal Yaren finantziazioaren inguruan lortutako akordioak agerian utziko du egitasmoa Europako diru-funtsik gabe geratu dela eta, beraz, Estatuak osorik diruz lagundu beharko duela.
2006
Eusko Jaurlaritzak eta Espainiako Gobernuak AHTren finantziazioaren gaineko hitzarmena sinatuko dute, 4.200 milioi euroko kostua aurreikusiz (hiriburuetarako sarbideak eta geltokiak alde batera utzita). Aldi berean, Bergara-Irun Gipuzkoako zatien lanek dakarten negozio handia kudeatzeko aukera eskainiko dio Estatuak gobernu autonomikoari (beti ere 1.600 milioi euroko finantziazioa aurreratzeko baldintzarekin). Halaber, udalekiko “komunikazioari” eta propagandari dagokion guztian, Estatuak protagonismo osoa Jaurlaritzaren esku utziko du, egitasmoaren inguruan “ahalik eta adostasun maila handiena mobilizatzeko” helburuarekin.
Sustapen Ministerioak, bere aldetik, aurrea hartu eta Bilbo-Gasteiz arteko hainbat zatiren desjabetzeak eta lanen esleipenak aginduko ditu. Arabako Luku herri txikian lanak hasiko dituzte ondorioz.
Bestalde, Frantziako Estatuak Lapurdin TGV lerro berria eraikitzeko egitasmoari bultzada berria emateak aurkako jarrera indartsua eragingo du berriro ere Ipar Euskal Herrian.
Azkenik, Nafarroako Gobernuak kanpaina berri bati ekingo dio, Euskal Yaren finantziazioaren inguruan PSOEk EAJrekin lotutako akordioaren parekoa lortze aldera.
5.-HERRITARREN IRITZIA
2007ko martxoan unibertsitateko irakasle talde zabal batek AHT-ri buruz egindako iritzi ikerketaren emaitzek erakusten dute jende gehienak ez daukala egitasmoaren inguruko informazio nahikorik, instituzioek emandako informazioa partziala eta interesatua izan dela eta ez dela herritarren parte hartzerako inolako biderik eskaini.
Zehazkiago, ikerketaren ondorioek garbi uzten dute, AHT-k zuzenean kaltetuko lituzkeen udalerrietako biztanle gehienek ez daukatela egitasmoaren inguruko informaziorik. Heren batek baino gehiagok ez daki, AHT eraikiko balitz, bere herritik bertatik pasako litzatekeenik ere, eta bostetik batek bakarrik daki zein tokitatik pasako litzatekeen.
Aipatu desinformazioak AHT-ri loturiko gai guztiei eragiten die: koste ekonomikoa, inpaktu ekologikoa… Datuak garbiak dira: herritarren gehiengo zabalak AHT-ren inguruan informazio gutxi edo batere ez duela esaten du.
Ikerketaren bigarren ondorioa da, herritar gehienek uste dutela instituzioek ez dutela egitasmoaren inguruko informazio nahikorik eman. Hamar pertsonatik batek soilik uste du informazio hori nahikoa izan dela. Aldiz, hamarretik zazpik uste du informazio hori ez dela nahikoa izan. Horrez gain, gehiengo absolutuak (%54) uste du, instituzioek emandako informazioa partziala eta interesatua izan dela, hots; ez dela inpartziala eta objektiboa izan.
Hirugarren ondorioa honakoa da: ez da biderik eskaini herritarrek egitasmoaren inguruan beren iritzia eman, eztabaidatu eta erabaki ahal izan zezaten. Alde batetik, herritarren gehiengo zabalak dio, administrazioek eskainitako bideak ez direla nahikoak izan. Bestetik, instituzioren batek inoiz egitasmoaren inguruko eztabaidaren batean parte hartzeko gonbita luzatu ote dien galdetuta, datuak ezin argiagoak dira: ia inori ez zaio halako aukerarik eskaini. Zehazki, galdekatutako 700 pertsonetatik bik soilik erantzungo dute Eusko Jaurlaritzak inoiz beren iritzia emateko gonbita egin diela. Gainontzekoek ez dute sekula halako gonbiterik jaso. Beraz, garbi dago, “Euskal Y”-ren egitasmoari dagokionez, instituzioek ez dietela herritarrei parte hartzeko biderik eskaini.
Laugarren ondorioa da, AHT egingo balitz, herritarren gehiengo zabalak ez lukeela inoiz edo inoiz erabiliko. Gutxiengo eskasa dira maiztasunez erabiliko luketela dioten herritarrek; ez dira %3-ra iristen, astean behin gutxienez erabiliko luketela dioten herritarrak.
Bosgarrenik, herritarrek AHT-ri buruz duten iritziari dagokionez, nabarmentzekoa da herritarren erdiak ez duela ez aldeko eta ez kontrako jarrerarik agertzen informazio gehiago beharko lukeelako gaiari buruz irizteko. Beste erdia, egitasmoaren kontrakoen eta aldekoen artean erdibiturik agertzen da, kontra direnak alde direnak baino apur bat gehiago badira ere.
Azkenik, herritarrek AHT-ren egitasmoaren inguruan duten informazio mailaren eta hari buruz duten iritziaren artean erlazio zuzena dagoela antzematen da. Oro har, informazio gutxien duten sektoreak dira AHT-rekiko aldekoen agertzen direnak. Informazio maila handitu ahala berriz (batez ere eraikuntza lanen koste ekonomikoari eta eragingo lituzkeen kalte ekologikoei dagokienez), handitu egiten da ere egitasmoaren kontra agertzen diren pertsonen ehunekoa.
zuzeneko emisioa
Beste beste poltsa jarri diotela salatu du Irati Mujikak eta sexualki erasotzeaz mehatxatu dutela. Mikelen kasuan tortura psikologikoak gailendu dira baina kolpeak ere jaso ditu egun hauetan.
Nafarroan pasa den astelehenean atxilotu zituzten Irati Mujika eta Mikel Beunzarekin egoteko aukera izan du beraien abokatuak tarte labur batez eta biek jasandako torturak azaldu dizkiote. Oihanekin egoteko aukerarik ez du izan. Tarte oso laburra utzi diote beraiekin egoteko eta familiak oraindik ez du aukerarik izan beraien senideak ikusteko.
Iratiri dagokionez ez du egin ez deklarazio polizialik ez eta judizialik ere. Epailearen aurrean salatu ditu jasandako torturak.
- Iruñean atxiloketa une nahiko lasaia izan zela adierazi du, baina bidaian jada hasi zirela kolpeak eta mehatxuak.
- Bereziki bigarren eta hirugarren egunak oso gogorrak izan direla esan du. Egun hauetan kolpeak eman dizkiote, mehatxuak jaso ditu, ariketa fisikoa eginarazi diote eta 4 edo 5 aldiz jarri diote poltsa buruan arnasa hartzea galeraziz.
- Honez gain mehatxu sexistak jasan dituela adierazi du, besteak beste burni bat sartuko ziotela esanez e.a.
Mikelek adierazi du nagusiki psikologikoak izan direla torturak. Epailearen aurrean salatu ditu tratu txarrak eta epaileari esan dio presio eta mehatxuen ondorioz egin duela deklarazio poliziala:
- Mehatxu ugari jaso ditu, kolpe batzuk ere bai, eta presioa handia izan da. Postura fortzatuetan egoera behartu dute.
- Une batean mahai gainean pistola bat jarri diote poliziek eta mehatxu egin diote beraiek nahi zutena esan ezean ETArekin lotuko zutela.
Amnistiaren Aldeko Mugimenduaren salaketa:
Azken aldian ohikoak burutu diren tortura salaketak iritsi dira berriro ere. Zapatero eta Rubalcabak Nazio Batuen Erakundearen gomendioei muzin egin eta euskal herritarrak torturatzen jarraituko dutela adierazi dute argi eta garbi.
Torturaren arduradun politikoak erabakitzen dute poliziak nor, noiz eta nola torturatuko duen. Baina benetan salagarria da tortura kasu hauen aurrean isilik dauden politikarien jarrera. Uxue Barkos, Juan Jose Ibarretxe eta Miren Azkaratek tortura salaketa larri hauen mantentzen duten isiltasunak erakusten digu nola ulertzen dituzten beraien giza eskubideak. Torturatzaileek ez diete nonbait nazkarik sortzen, torturatzaileei ez diete alde egiteko esaten, tortura ez da nonbait salatu beharreko bortxakeria.
Komunikabide nagusien jarrera ere benetan da salagarria. Gazte hauen aurkako akusazio bakarra Segi-ko kideak izatea da. Horregatik atxilotu, torturatu, espetxeratu eta sakabanatu dituzte. Baina ETB bezalako komunikabideak ardurato dira beste behin hau ezkutatzeaz.
Asteburuan Iruñean izango diren mobilizazioetan parte hartzeko deia luzatzen dugu besterik gabe.
La abogada Jone Goirizelaia analiza las modificaciones del Código Penal para aumentar las penas a los presos políticosvascos con la inclusión de la libertad vigilada.
Entzun: 
<< 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 >>
Oraindik blogik ez duzula? Ez gehiagorik itxaron, sortu ezazu zure bloga oraintxe bertan.
« Kultura Sailak (Hizkuntza Politikarako Sailburuordetza) diruz lagundutakoa »
« Ekintza honek Bizkaiko Foru Aldundiaren Kultura Sailaren laguntza jaso du »
Blog zerbitzua: mundua.com · Hosting zerbitzua: borobila
Edukien lizentzia: Creative Commons Aitortu-EzKomertziala-PartekatuBerdin 2.5